Vanaf welke leeftijd mag mijn kind een telefoon?

"Mag ik ook een telefoon? Iedereen in de klas heeft er al een."

Als je kind in groep 7 of 8 zit, heb je deze zin waarschijnlijk al een paar keer gehoord. En eerlijk is eerlijk: vaak klopt het ook nog. In veel klassen is het kind zonder telefoon inmiddels de uitzondering.

Tegelijk twijfel je. Want je hoort de verhalen over groepsapps die uit de hand lopen, over kinderen die tot diep in de nacht op hun scherm zitten en over wat er online allemaal voorbijkomt. Dus wanneer is het eigenlijk een goed moment?

Wat is het advies?

Sinds juni 2025 is er een landelijk advies van de Rijksoverheid, opgesteld samen met wetenschappers en experts. In het kort:

• Een eigen smartphone: rond groep 8.
• Chat-apps zoals WhatsApp: vanaf de middelbare school.
• Social media zoals TikTok en Instagram: vanaf 15 jaar.

Dat is een advies en geen wet. Je mag er als ouder zelf een keuze in maken. Maar het is wel een handig houvast, zeker als je kind zegt dat "iedereen" al alles mag. Je kunt dan uitleggen dat dit niet alleen jouw idee is.

Het gaat minder om de leeftijd dan om wat er in dat ding zit

Als je terugdenkt aan je eigen jeugd, kreeg je de wereld in stukjes. Eerst mocht je alleen naar school fietsen, later naar een vriendin in de buurt, nog later de stad in. Je telefoon hing aan de muur in de gang en als je iemand wilde spreken, moest je soms eerst langs zijn vader.

Met een smartphone krijgt een kind in één keer toegang tot alles tegelijk. Vrienden, muziek, games, een camera, een winkel, groepsapps met dertig klasgenoten en mensen die het nog nooit heeft ontmoet. Dat is nogal een stap om in één keer te zetten.

Daarom vind ik de vraag "hoe oud is mijn kind?" minder interessant dan de vraag "waar heeft mijn kind die telefoon eigenlijk voor nodig, en wat kan het al aan?"

Een meisje van elf dat een telefoon gebruikt om met haar oma te bellen en af te spreken met vriendinnen, heeft iets heel anders in handen dan een meisje van elf dat de hele avond door filmpjes scrolt. Het is hetzelfde apparaat, maar het wordt voor iets heel anders gebruikt.

Vijf vragen voordat je ja zegt

Er bestaat geen test die zegt of je kind er klaar voor is. Maar deze vragen helpen wel:

• Waarvoor heeft je kind de telefoon nodig? Om bereikbaar te zijn als het alleen naar school fietst is iets anders dan "omdat iedereen hem heeft". Allebei zijn echte redenen, maar ze vragen om een andere start.
• Kan je kind stoppen als het moet? Kijk naar hoe het nu gaat met een tablet of spelcomputer. Lukt het om af te ronden als je zegt dat het over tien minuten klaar is?
• Weet je kind wat het moet doen als iemand vervelend doet? Of als een onbekende een berichtje stuurt, iets vraagt of zegt dat je makkelijk geld kunt verdienen? Dat laatste lijkt ver weg, maar gebeurt vaker dan je denkt.
• Kan je kind omgaan met een groepsapp? Daar gebeurt veel: gezelligheid, maar ook buitensluiten, ruzie en berichten die niet voor iedereen bedoeld waren.
• Durft je kind naar jou te komen als het misgaat? Dit is misschien wel de belangrijkste. Een kind dat bang is dat de telefoon meteen wordt afgepakt, vertelt minder. Zeg daarom vooraf: "Als er iets gebeurt waar je van schrikt, kom je bij mij. Je krijgt daar geen straf voor."

Stap voor stap in plaats van alles in één keer

Een eerste telefoon hoeft niet meteen alles te kunnen. Je kunt beginnen met bellen en berichten, en pas later apps toevoegen. Chatten met de klas komt erbij rond de brugklas, social media nog later. Zo groeit de vrijheid mee met wat je kind aankan, net zoals wij vroeger eerst de straat mochten oversteken en pas later de stad in.

Er zijn inmiddels ook hulpmiddelen die daarbij helpen, zoals ouderlijk toezicht op de telefoon zelf of de gratis Startphone-app van Odido, die een telefoon in niveaus opent. Dat kan echt helpen. Maar geen enkele app vertelt je wat er in die groepsapp gebeurt of hoe je kind zich voelt. Dat hoor je alleen als je erover blijft praten.

Maak één afspraak, niet tien

Bij een eerste telefoon is de verleiding groot om meteen een hele lijst regels op te stellen. Hoeveel uur, welke apps, wanneer wel en wanneer niet. Mijn ervaring is dat zo'n lijst binnen een paar weken is uitonderhandeld tot er weinig van over is.

Begin daarom met één afspraak die echt vaststaat: 's nachts ligt de telefoon niet op de slaapkamer. Niet omdat schermen slecht zijn, maar omdat een kind dat om half twee nog op een groepsapp reageert, de volgende dag alles zwaarder vindt. Slaap is iets waarover je niet onderhandelt.

Een tweede afspraak kan later komen. Bijvoorbeeld één moment per dag zonder scherm, zoals het eten. Voor iedereen aan tafel, dus ook voor jou. 😅

En als echt iedereen er al een heeft?

Dan is dat lastig, want erbij horen is op die leeftijd ontzettend belangrijk. Afspraken worden in de groepsapp gemaakt, grapjes worden daar gedeeld en wie er niet in zit, mist soms echt iets.

Wat helpt: praat met andere ouders uit de klas. Veel ouders twijfelen net zo hard als jij, en een afspraak die voor de hele klas geldt, is voor een kind veel makkelijker te accepteren dan een regel die alleen thuis bestaat. En als je besluit nog even te wachten, leg dan uit waarom en zeg wanneer jullie er opnieuw over praten. "Nee" voelt heel anders dan "nog niet, en in de zomer kijken we opnieuw".

Een telefoon is geen eindpunt

Het moment waarop je kind een telefoon krijgt, voelt vaak als een grote beslissing. Dat is het ook. Maar het is vooral het begin van een gesprek dat de komende jaren doorgaat: over vrienden, over wat er online gebeurt, over grenzen en over vertrouwen.

Je hoeft niet alles te weten van die online wereld. Maar het helpt wel als je kind merkt dat je er nieuwsgierig naar bent, voordat er iets misgaat.

Hoe goed ken jij de online wereld van je kind?

Met de gratis Ouder Scan sta je in vijf korte vragen stil bij hoeveel je eigenlijk weet van de online wereld van je kind. Je krijgt direct je uitkomst en een kleine stap die je zelf kunt proberen.

5 vragen. 2 minuten. Direct je uitkomst.

In Offline Ouders, Online Kinderen lees je meer over het verschil tussen de wereld waarin wij zijn opgegroeid en de wereld waarin kinderen nu opgroeien, met herkenbare situaties en praktische handvatten. Als e-book voor €11.