Waarom heeft mijn kind geen motivatie?

"Mijn kind heeft nergens motivatie voor."

Ik hoor ouders dit regelmatig zeggen, en meestal begrijp ik heel goed wat ze bedoelen. Huiswerk wordt uitgesteld, opstaan voor school kost iedere ochtend moeite, een kamer opruimen lijkt een onmogelijke opdracht en als je vraagt wat je kind later wil doen, krijg je misschien niet veel meer terug dan "weet ik niet".

Dan kan het behoorlijk frustrerend zijn als je vervolgens ziet dat datzelfde kind zonder moeite uren kan gamen, alles weet over een bepaalde artiest, iedere training op tijd haalt of tot laat bezig kan zijn met muziek, kleding, video's of iets anders wat het zelf interessant vindt.

Blijkbaar is er dus wel motivatie. Alleen misschien niet voor de dingen waarvan wij vinden dat die op dat moment belangrijk zouden moeten zijn.

En juist dat verschil vind ik interessant.

Geen motivatie of geen motivatie hiervoor?

Als volwassenen koppelen we motivatie al snel aan dingen die moeten gebeuren. School, huiswerk, een opleiding afmaken, op tijd komen, afspraken nakomen en nadenken over later. Dat zijn natuurlijk ook belangrijke dingen, maar voor een jongere voelen ze niet automatisch belangrijk omdat wij dat vinden.

Soms kijken we daardoor naar een kind dat weinig energie in school steekt en trekken we de conclusie dat het ongemotiveerd is, terwijl datzelfde kind op een ander moment ontzettend veel inzet laat zien.

Een jongen die zijn huiswerk drie keer vergeet, kan precies weten hoe laat hij online moet zijn omdat zijn team in een game op hem rekent. Een meisje dat nauwelijks iets zegt als je vraagt wat ze later wil worden, kan uren bezig zijn met haar make-up, kleding combineren, foto's maken of video's bewerken. Een kind dat op school snel afhaakt, kan thuis eindeloos oefenen om een bepaald level te halen of een beweging onder de knie te krijgen.

Dat betekent niet automatisch dat daar meteen een beroep of een verborgen talent achter zit. Het laat wel zien dat "geen motivatie" soms te makkelijk is.

De vraag kan ook zijn: waar zie ik de motivatie wel?

Wij kijken vaak naar het resultaat, zij zitten nog midden in het ontdekken

Ik denk dat daar ook een verschil zit tussen volwassenen en jongeren. Wij kijken vaak vooruit. Welke opleiding ga je doen? Wat wil je later worden? Waar ben je goed in? Wat ga je met je toekomst doen?

Voor een jongere kan dat behoorlijk groot voelen, zeker als diegene het antwoord simpelweg nog niet weet.

Tegelijkertijd zijn jongeren de hele dag dingen aan het ontdekken zonder dat ze dat zelf zo noemen. Ze volgen iemand omdat ze de kleding mooi vinden, proberen een nieuwe game omdat vrienden die spelen, maken een playlist, kijken tutorials, sporten, experimenteren met hun uiterlijk of raken ineens helemaal geïnteresseerd in iets waar je ze een maand eerder nooit over hoorde.

Een deel daarvan gebeurt tegenwoordig online. Daardoor zien wij ook niet altijd hoeveel tijd en aandacht ergens in gaat zitten. Wij zien misschien een kind dat alweer op YouTube zit, terwijl dat kind ondertussen voor de tiende keer kijkt hoe iemand een beat maakt, een voetbaltechniek uitvoert of een bepaald kapsel doet.

Als je alleen naar het scherm kijkt, zie je schermtijd. Als je iets langer kijkt naar wat er gebeurt, zie je soms nieuwsgierigheid, oefenen, doorzetten of ergens steeds opnieuw naartoe terugkeren.

Dat maakt school niet minder belangrijk, maar het vertelt je wel iets over waar je kind op dit moment vanzelf energie voor lijkt te hebben.

"Je kunt het wel, als je maar wilt"

Ook zo'n zin die waarschijnlijk goed bedoeld is, maar bij een jongere heel anders kan binnenkomen.

Want wat als je kind zelf niet weet waarom het bij het ene wel lukt en bij het andere niet? Wat als een opdracht te moeilijk voelt, juist te makkelijk is, er iets speelt in de klas of het nut ervan totaal niet duidelijk is?

Dan helpt "je moet gewoon wat meer motivatie tonen" niet zoveel.

Misschien is het interessanter om te vragen wat het moeilijk maakt om eraan te beginnen. Niet meteen als er weer een onvoldoende binnenkomt en iedereen al geïrriteerd is, maar op een ander moment.

Soms blijkt dan dat het helemaal niet gaat over geen zin hebben. Een kind weet niet waar het moet beginnen, denkt bij voorbaat dat het toch niet lukt of heeft al zo vaak gehoord dat het beter moet dat het makkelijker voelt om te zeggen dat het hem niets interesseert.

En soms heeft een kind inderdaad gewoon geen zin. Dat mag ook gezegd worden. Wij springen zelf ook niet iedere ochtend enthousiast ons bed uit omdat er weer een heerlijke dag vol verplichtingen op ons wacht. 😅

Het verschil is dat wij inmiddels hebben geleerd dat sommige dingen toch moeten, ook als we er geen zin in hebben. Jongeren zijn dat nog aan het leren.

Kijk ook naar wat vanzelf gaat

Als je het gevoel hebt dat je kind nergens gemotiveerd voor is, zou ik daarom niet alleen kijken naar alles wat niet gebeurt. Kijk juist eens naar de momenten waarop je niets hoeft te zeggen.

Waar begint je kind uit zichzelf aan? Waar hoef je niet drie keer aan te herinneren? Waar wordt thuis over verteld zonder dat je ernaar vraagt? Waar wordt informatie over opgezocht, voor geoefend of geld voor gespaard?

Dat hoeft niet meteen iets groots of indrukwekkends te zijn.

Misschien weet je kind alles over sneakers. Misschien kan het uren praten over voetbal. Misschien worden er in Roblox complete werelden gebouwd waar jij niets van begrijpt. Misschien is je kind degene die altijd de muziek regelt als vrienden samen zijn of degene die iedereen belt als er iets georganiseerd moet worden.

Juist in die gewone dingen kun je soms zien wat iemand interessant vindt, waar energie vandaan komt en wat ervoor zorgt dat die motivatie ineens helemaal niet zo'n probleem lijkt te zijn.

En als je dat eenmaal ziet, heb je ook iets anders om over te praten dan alleen wat er niet goed gaat.

Motivatie laat zich niet altijd afdwingen

Natuurlijk blijven er dingen die gewoon moeten. School verdwijnt niet omdat je kind liever iets anders doet en afspraken hoeven niet iedere keer onderhandelbaar te worden omdat de motivatie ontbreekt.

Maar er zit een verschil tussen een kind helpen om verantwoordelijkheid te nemen en verwachten dat het voor alles dezelfde motivatie voelt.

Soms helpt het al om dat onderscheid te maken.

In plaats van alleen te vragen waarom je kind nooit gemotiveerd is, kun je eens vragen waarom iets waar het wel graag mee bezig is zo leuk is. Wat maakt dat je daar uren voor kunt oefenen? Waarom wil je hier wel beter in worden? Wat vind je hier zo interessant aan?

Niet om daar meteen een les van te maken of te zeggen: "Zie je wel, als je dit nou eens voor school deed."

Want dan is het gesprek waarschijnlijk snel klaar. 😅

Gewoon om beter te begrijpen wat jouw kind in beweging brengt.

Misschien verandert daardoor niet ineens het huiswerk van morgen. Maar je kijkt wel anders naar dat kind waarvan je dacht dat het nergens motivatie voor had.

Want vaak is de motivatie er wel.

Je moet soms alleen op een andere plek kijken om hem te zien.

Hoe goed ken jij de online wereld van je kind?

Een deel van de interesses van jongeren speelt zich tegenwoordig online af. Daar ontdekken ze nieuwe dingen, spreken ze vrienden en kunnen ze uren bezig zijn met onderwerpen waar je als ouder misschien weinig van meekrijgt.

Met de gratis Ouder Scan sta je in vijf korte vragen stil bij hoeveel je eigenlijk weet van die online wereld van je kind en krijg je direct een uitkomst met een kleine stap die je zelf kunt proberen.

5 vragen. 2 minuten. Direct je uitkomst.

In Offline Ouders, Online Kinderen lees je meer over het verschil tussen de wereld waarin wij zijn opgegroeid en de wereld waarin kinderen nu opgroeien, en waarom het soms helpt om eerst iets langer te kijken voordat we bepalen wat we zien.

Nu verkrijgbaar als e-book voor €11.